external image th_rozeQuiz1.gifexternal image th_rozeQuiz2.gif
Stofwisselingssystemen
  • ademhaling
  • bloed & lymfe
  • uitscheiding
  • spijsvertering

Stofwisselingsprocessen
  • Assimilatie
  • Dissimilatie
  • Anabolisme
  • Katabolisme

Eiwitten

In melk, kaas, vlees, vis, bruinbrood en peulvruchten zitten veel eiwitten.
Bijna ons hele lichaam is opgebouwd uit eiwitten, hierdoor is het een belangrijke voedingsstof. Eiwitten zorgen voor de opbouw, de groei en instandhouding van ons lichaam.
Een eiwit is opgebouwd uit de volgende elementen elementen:
Koolstof (C)
Waterstof (H)
Zuurstof (O)
Stikstof (N)
Zwavel (S)
Deze 5 elementen vormen verbindingen die we aminozuren noemen. Meerdere aminozuren die aan elkaar verbonden zijn noemen we een eiwit. Er zijn 20 verschillende soorten aminozuren. Dus de combinatie die de aminozuren maken bepalen het eiwit, zo ontstaan er veel verschillende soorten eiwitten.
Eiwitten zitten in onze voeding, maar ook ons eigen lichaam maak eiwitten aan.
Waarom hebben we eiwitten nodig?
- Bouwstof voor het lichaam
- Brandstof, bij ziekte of zwangerschap (last resort)

Koolhydraten

Koolhydraten zitten in groente, fruit, aardappels, graanproducten en peulvruchten.
Koolhydraten vormen een belangrijke brandstof voor ons lichaam.
Koolhydraten zijn opgebouwd uit de volgende elementen:

Koolstof (C)
Waterstof (H)
Zuurstof (O)
Koolhydraten ontstaan door fotosynthese.
Fotosynthese is een proces wat in groene planten gebeurd. De plant neemt water en koolzuurgas op en doormiddel van licht zet de plant dit om in glucose en zuurstof. De zuurstof gaat uit de plant en ademen wij weer in en de glucose wordt omgezet in zetmeel, het zetmeel word opgeslagen in de bollen en knollen, bijv. de aardappel.
Dit gebeurd ook bij tarwe en zoals ik vorige week vertelde dat als je een stuk brood lang in je mond houdt wordt het zoet. Dit is omdat de amylase in je speeksel het zetmeel weer omzet in glucose.

Waarom hebben we koolhydraten nodig?
- Brandstof voor je lichaam, het levert energie
- Het op peil houden van de bloedsuiker

Vetten

Plantaardige olie maïs, koolzaad, margarine, dierlijke vetten en roomboter.
Vetten zijn een belangrijke energiebron voor de mens.
Sommige vetten kan je zien en andere niet. Zoals het vetrandje op vlees, wat ook door vele misschien wel eraf wordt gehaald en niet opgegeten, maar daarnaast doe je wel boter en kaas op je brood waar ook vetten inzitten.

Vetten zijn afkomstig van planten (plantaardig vet) en dieren (dierlijk vet)
Daarnaast kennen we nog twee soorten vetten:
  • Verzadigd vet
  • Onverzadigd vet
Verzadigd vet is minder goed voor je lichaam. Dit komt o.a. voor in rundvet, spek, cacaovet, boter en margarine. Verzadigd vet is een van de oorzaken van hart- en vaatziekten.
Onverzadigd vet helpen juist het lichaam de hart- en vaten in conditie te houden. Onverzadigd vet komt voor in zonnebloemolie en dieetmargarine.
Waarom hebben we koolhydraten nodig?
- Het leveren van energie
- Beschermen van organen (warmte en stoten)
- Om de uitlopers van de zenuwcellen zit een laagje vet om het te beschermen
- Bouw van celmembranen
- Oplossen van vit. A, D, E en K

Water

Water is een zeer belangrijke stof voor ons lichaam. Het wordt gebruikt voor de celopbouw, het cytoplasma in de cel bestaat voor 75% uit water.
Waarom hebben we water nodig?
- Om de droge stoffen tijdens de spijsvertering door spijsverteringssappen vloeibaar te maken.
- Transportmiddel van het bloed naar de cel <-> cel naar bloed
- Regelen van lichaamstemperatuur

Mineralen

Mineralen hebben we nodig voor de opbouw van ons lichaam.
Calcium: Opbouw van beenderen
Melk en melkproducten

Fosfor: Opbouw van beenderen
vlees, vis, eieren melk en kaas

Fluor: Bescherming van tandglazuur
o.a. drinkwater

Jodium: Aanmaken van thyroxine (schildklierhormoon)
zeevis, drinkwater en gejodeerd zout

IJzer: Aanmaken van hemoglobine (IJzerhoudend eiwit O2 CO2)
vlees, vis, volkorenbrood, groene bladgroente en in peulvruchten

Zwavel: Bestanddeel van aminozuren
uien, knoflook, prei, brood, kaas en eieren

Natrium: Regeling van vochtgehalte (trekt het vocht aan)
Zout

Kalium: Regeling van vochtgehalte (drijft het vocht uit)
melk, aardappelen, groente, vruchten, boullion


Vitamine

Ons lichaam heeft vitamines nodig om ziektes te voorkomen. Met gevarieerd voedsel krijg je alle benodigde vitamines binnen.
Als je een te kort aan vitaminen hebt, heb je een hypo-vitaminose.
Als je een overschot aan vitaminen hebt, heb je een hyper-vitaminose.
Vitamines zijn te verdelen in 2 groepen:
In water oplosbaar
Vitamine B
Vitamine C
In vet oplosbaar
Vitamine A
Vitamine D
Vitamine E
Vitamine K