external image rozeQuiz1.gifexternal image rozeQuiz2.gif



Hypofyse voorkwab
Hypofyse middenkwab
Hypofyse achterkwab
Epifyse
Andere benaming
Adenohypofyse

Neurohypofyse
Pijnappelklier
Werking en bezonderheden per hormoon
Indirect werkende hormonen of de glandotrope hormonen
  • Het thyreotrope hormoon: dit hormoon zet de schildklier aan tot vorming van het schildklier hormoon (thyroxine).
  • Het adrenocortictrope hormoon (ACTH): dit hormoon zet de bijnierschors aan tot de productie van corticoïden.
  • De glandotrope hormonen: deze hormonen werken stimulerend op de geslachtsklieren.
    • Het follikelstimulerend hormoon (FSH): dit hormoon bevordert bij de vrouw dat de eicellen gaan rijpen en bij de man dat er zaadcellen worden gevormd.
    • Het luteïnserend hormoon (LH): dit hormoon bevordert bij de vrouw de vochtophoping van de eicel. Als de druk toeneemt zal de eicel barsten en heb je een eisprong. Het restant blijft achter en het luteïnserend hormoon vormt dit om tot het gele lichaam. Het gele lichaam gaat dan een nieuw hormoon produceren: progestron.
Direct werkende hormonen
  • Het groeihormoon: dit hormoon stimuleert de groei van het lichaam, de botten en spieren.
  • Het pigmenthormoon: dit hormoon beïnvloed de pigmentatie van de huid.

  • Het antidiuretisch hormoon (ADH): dit hormoon is werkzaam in de nieren. Het antidiuretisch hormoon bevordert het resorptie van water in de nieren.
  • Oxytocine hormoon: dit hormoon zorgt ervoor dat het gladdespierweefsel van de baarmoederwand samentrekt.
    Ook stimuleert dit hormoon de melkklieren waardoor de melkproductie op gang komt.
  • Het melatonine hormoon: dit hormoon heeft effecten op verschillende lichaamsfuncties.
Opmerkingen
Bestaat voornamelijk uit klierweefsel.
Deze is weinig ontwikkeld.
Is opgebouwd uit zenuwweefsel
Bevindt zich aan de hersenbalk

external image hypofyse1groot.jpg?t=1277711106


Schildklier
Bijschildklier
Hormoon
Thyroxine
Parathormoon
Regelt
Thyroxine heeft invloed op de stofwisseling in de cellen.
Ook heeft thyroxine invloed op:
  • Beenvorming
  • Groei
  • Geestelijke ontwikkeling
Het Parathormoon regelt samen met vitamine D
de calcium en fosfaathuishouding.
Hyperfunctie
Verhoogde stofwisseling, tekenen hiervan zijn:
  • overdreven werkdrang
  • nervositeit
  • versnelde hartslag
  • slapeloosheid
  • gewichtsvermindering
  • Verhoogd calciumgehalte
  • Verlaagd fosfaat gehalte

Gevolgen hiervan zijn:
    • spierslapte
    • nierstenen
    • galstenen
    • versnelde botontkalking
Hypofunctie
Verlaagde stofwisseling, tekenen hiervan zijn:
  • lusteloosheid
  • vertraagde hartslag
  • vermindering van zweetafscheiding
  • langzame motoriek
  • vochtophopingen in de weefsels (Oedemen)

Bijzonderheden

Liggen in paren aan de achterkant van de schildklier.
external image schildklier21.jpg?t=1277790225external image bijschildklier.jpg?t=1277790257


Alvleesklier / Pancreas
Hormoon
De eilandjes van Langerhands op de alvleesklier produceren:
  • Insuline
  • Glucagon
Regelt
Insuline zet glucose om in glycogeen.
Glucagon zet glycogeen om in glucose.
Bijzonderheden
De alvleesklier is een endo-exocriene klier.

external image alvleesklier2.jpg?t=1277791446

Bijnieren

Schors
Merg
Hormoon
Corticosterïoden
Adrenaline
Noradrenaline
Regelt
ACTH (uit de hypofyse) stimuleerd de corticosterïoden.
Er zijn 3 soorten corticosterïoden:
  • mineraalcorticoïden
    De mineraal corticoïden hebben invloed op de mineraalhuishouding.
    Aldosteron is een mineraalcorticoïd die de natrium en kalium gehalte regelt.
  • glucocorticoïden
    Een glucocorticoïd is bijv. Cortisol. Cortisol vormt glucose uit aminozuren.
    Ook kan cortisol onstekingsverschijnselen en allergische reacties verminderen.
  • geslachtscorticoïden
    We kennen twee geslachtscorticoïden:
    • Androgene corticoïden
      (mannelijk)
      Dit hormoon heeft dezelfde werking als testoseron.
    • Oestrogene corticoïden
      (vrouwelijke)
      Dit hormoon heeft dezelfde werking als oestrogeen.
  • Activeerd de hartfuncties en verwijd de kransslagaders zodat
    het hart sneller kan werken.
  • Verwijding van de bloedvaten zodat het bloed sneller en met
    meer volume kan rondstromen naar de organen en spieren
  • Vernauwing van de bloedvaten naar de spijsverteringsorganen
  • Verwijding van de luchtpijptakken zodat er meer zuurstof opgenomen kan worden.
  • Verwijding van de pupillen in het oog.
  • Verhoging van de spierspanning.
  • Stijgen van de bloedsuiker spiegel, doordat glycogeen wordt omgezet in glucose.
  • Stijging van de bloeddruk
  • Afbreken van stoffen, waardoor er energie vrijkomt.
Bijzonderheden

Bij noradrenaline vernauwen ook de bloedvaten in de huid.
external image bijnieren.jpg?t=1277794234


Geslachtsklieren

Man
Vrouw
Hormoon
Testosteron
Oestrogeen
Progesteron
Regelt
Testosteron regelt
  • de secundaire geslachtskenmerken van de man.
    (Schaamhaar, verlaagde stem)
  • de opbouw en ontwikkeling van spierweefsel
  • de opbouw en ontwikkeling van beenweefsel
**Oestrogeen regelt
  • de secundaire geslachtskenmerken van de vrouw.
    (Borsten, schaamhaar)
  • de ontspanning van het gladde spierweefsel.
    Hierdoor onstaat er een betere doorbloeding.
  • de verdikking van het baarmoederslijmvlies.
    De baarmoeder maakt zich klaar voor een bevrucht eitje.

**Progesteron regelt
  • de aanmaak van baarmoederslijmvlies.
  • een verhoogde spanning in het gladde spierweefsel.
    Dit kan hoofdpijn, zwelling van de borsten en buikpijn geven.
  • een seintje naar de hypofyse.
    Hierdoor worden er geen nieuwe eicellen gerijpt als een
    bevrucht eitje is geland in de baarmoeder.
external image 050101manvrouw.jpg?t=1277796557
Begrip
Omschrijving
Increten
Afscheidingsproducten afkomstig uit de endocriene klier.
Endocrien
Klieren die geen afvoerbuis hebben, maar het product direct aan het bloed afgeven.
Weefselhormonen
Hormonen die niet in een hormoonklier worden gemaakt, maar verspreid worden in de weefsels. Zoals histamine en acetylcholine.
Hypofyse
Hormoonklier die tegen de hersenen aan ligt, in een uitholling in het wiggebeen/Turkse zadel en is opgebouwd uit zenuwweefsel en klierweefsel.
Adreno coricotrope hormoon
Hormoon dat geproduceerd wordt door de voorkwab van de hypofyse en van invloed is op de bijnierschors.
Gonadotrope hormoon
Hormonen die geproduceerd worden door de voorkwab van de hypofyse en van invloed is op de geslachtshormonen.
Thyreotrope hormoon
Hormoon dat geproduceerd wordt door de voorkwab van de hypofyse en van invloed is op de schildklier.
Antidiuretisch hormoon
Hormoon dat geproduceerd wordt door de achterkwab van de hypofyse en van invloed is op de nierfunctie (waterhuishouding)
Schildklier
Hoefijzervormige hormoonklier die voor en om het strottenhoofd zit en thyroxine produceert.
Thyroxine
Hormoon dat geproduceerd wordt door de schildklier en van invloed is op de basaalstofwisseling.
Bijschildklieren
Twee hormoonklieren die achter de schildklier liggen en het parathormoon produceren. Dit regelt de calcium- en fosfaathuishouding.
Alvleesklier / Pancreas
Hormoonklier die in de buikholte links onder de maag ligt en een endocriene en exocriene functie heeft.
Eilandjes van Langerhans
Onderdeel van de alvleesklier die voor de endocriene functie zorgt; het produceren van insuline en glucagon.
Insuline
Hormoon dat geproduceerd wordt door de eilandjes van Langerhans en zorgt voor het verlagen van het bloedsuikergehalte.
Glucagon
Hormoon dat geproduceerd wordt door de eilandjes van Langerhans en zorgt voor het verhogen van het bloedsuikergehalte.
Bijnieren
Hormoonklieren die op de nieren liggen en uit twee lagen bestaan. De buitenlaag is de schors en de binnenlaag is het merg.
Bijnierschors
Buitenste laag van de bijnieren dat mineraal-, gluco-, androgene-, en oestrogene corticoïden produceert.
Mineraal corticoïden
Hormoon dat geproduceerd wordt door de bijnierschors en van invloed is op de zout- en waterhuishouding.
Glucocorticoïden
Hormoon dat geproduceerd wordt door de bijnierschors en van invloed is op de koolhydraatstofwisseling. Tot deze groep behoort ook cortisol/hydrocortison.
Androgene coricoïden
Hormoon dat geproduceerd wordt door de bijnierschors en werkt al het mannenlijk geslachtshormoon testosteron.
Oestrogene corticoïden
Hormoon dat geproduceerd wordt door de bijnierschors en werkt al het vrouwelijk geslachtshormoon progesteron.
Bijniermerg
Binnenlaag van de bijnieren dat adrenaline en noradrenaline produceert.
Adrenaline
Hormoon dat geproduceerd wordt door het bijniermerg en het hart stimuleert onder invloed van stress, schrik, opwinding en angst.
Noradrenaline
Hormoon dat geproduceerd wordt door het bijniermerg en een rol speelt bij vaatvernauwing in de huidcapillairen.
Cortisol/hydrocortison
Hormoon dat geproduceerd wordt door de bijnierschors en het remmen van afweerreactie beïnvloedt.